Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ và lưng là bệnh xương khớp thường hay gặp nhất. Nguyên nhân gây bệnh thường do tư thế làm việc không đúng, mang vác nặng, ăn uống không đầy đủ chất…Tìm hiểu kĩ các triệu chứng của thoát vị đĩa đệm cột sống cổ để sớm có phương pháp điều trị phù hợp.

trieu-chung-cua-thoat-vi-dia-dem-cot-song-co

Triệu chứng của thoát vị đĩa đệm cột sống cổ

Tuỳ thuộc vào vị trí thoát vị, mức độ thoát vị và thể thoát vị mà có những biểu hiện lâm sàng khác nhau, tuy nhiên thông thường bệnh biểu hiện với hội chứng chèn ép rễ, hội chứng chèn ép tuỷ hoặc phối hợp cả hai hội chứng.

Hội chứng cột sống

Đau cột sống cổ: là biểu hiện đầu tiên và thường gặp của thoát vị đĩa đệm, đau có tính chất cơ học, tăng lên khi lao động và giảm khi nghỉ ngơi

Co cứng các cơ cạnh sống cổ: đau căng tức làm cho bệnh nhân không dám vận động cổ do đau

Hạn chế vận động cột sống cổ: bệnh nhân thường không cúi ưỡn được và không quay được cổ

Điểm đau cạnh sống cổ: thường đau lan toả vùng cổ, ít khi có điểm đau cố định rõ ràng

Hội chứng chèn ép rễ

Biểu hiện đau có tính chất cơ học, dọc theo đường đi của rễ thần kinh bị chèn ép chi phối. Điển hình là đau vùng cổ gáy lan xuống vùng liên bả vai, xuống vai, cánh tay, cẳng tay tới ngón tay. Biểu hiện đau với các đặc điểm:

Khởi đầu: cấp tính, một số có liên quan tới chấn thương hay vận động quá mức

Tiến triển: không đồng đều với các cường độ khác nhau

Biểu hiện đau: đau sâu trong cơ, khó xác định vị trí cụ thể, thường kèm dị cảm

Tăng khi vận động hoặc căng giãn, giảm khi nghỉ ngơi hay khi cố định cổ

Thường kèm theo các biểu hiện: yếu cơ, giảm phản xạ gân xương, dị cảm

Hiệu quả điều trị: đáp ứng tốt với điều trị nội khoa

Biểu hiện kích thích rễ

Nghiệm pháp Spurling (dương tính): ấn đầu bệnh nhân xuống trong tư thế ngửa cổ và nghiêng đầu về phía đau thì tạo ra đau từ cổ lan xuống vai, cánh cẳng tay và ngón tay. Đây là dấu hiệu quan trọng xác định đau kiểu rễ trên lâm sàng

Dấu hiệu bấm chuông: ấn vào điểm cạnh sống tương ứng lỗ gian đốt sống sẽ xuất hiện đau dọc từ điểm bấm xuống vai tay theo sự phân bố rễ thần kinh

Biểu hiện tổn thương rễ:

Rối loạn cảm giác: giảm hoặc mất cảm giác kiểu rễ hoặc dị cảm (kiến bò, tê bì, nóng rát…) ở da theo khu vực rễ thần kinh chi phối

Rối loạn vận động: yếu một số cơ chi trên (hiếm khi bị liệt hoàn toàn) và thưởng hay bị hạn chế vận động do đau

Hội chức chèn ép tủy

- Rối loạn vận động: là triệu chứng xuất hiện sớm và nổi bật nhất của hội chứng tủy. Các biểu hiện chèn ép tủy thường diễn ra lâu dài vài tháng đến vài năm, nhưng cũng có thể chỉ trong vài tuần và thường là bệnh cảnh rầm rộ với tình trạng tứ chi, khi đó cần phải mổ sớm

- Rối loạn cảm giác: Tê bì ở đầu gối, bắp chân hay gót chân có thể xảy ra. Hay gặp nhất là tê bì ở bàn tay, chủ yếu ở đầu ngón tay hơn là bàn tay, có thể trở lên nghiêm trọng làm cản trở vận động của các ngón tay

- Rối loạn phản xạ: Dấu hiệu lâm sàng có thể gây ra bởi sự tổn thương chất xám hay chất trắng của tủy sống. Giảm phản xạ gân xương, yếu cơ và rối loạn cảm giác ở chi trên là triệu chứng của tổn thương chất xám. Tăng phản xạ gối và cổ chân, phản xạ da bìu âm tính, Babinski dương tính và rối loạn cảm giác ở chi dưới hay thân mình là dấu hiệu tổn thương chất trắng tủy sống. Tăng phản xạ gân cơ bao gồm dấu hiệu Hoffmann dương tính cũng có thể được tìm thấy ở chi trên.

- Rối loạn cơ tròn: cơ tròn bàng quang dễ bị tổn thương nhất (giảm hoặc mất hoàn toàn tính co thắt)

- Các dấu hiệu chèn ép tủy khác:

Dấu hiệu L’hermitte: có cảm giác như điện giất đột ngột lan từ cột sống cổ xuống lưng khi ngửa cổ. Dấu hiệu này trong thoát vị đĩa đệm chỉ gặp ở nhóm có hội chứng tủy cổ, nó cho thấy giai đoạn sớm của bệnh và nhiều khả năng hồi phục sau phẫu thuật. Ngoài ra dấu hiệu này còn gặp ở u tủy cổ, xơ cứng rải rác, hẹp ống sống cổ.

- Thể lâm sàng khác: Hội chứng rễ – tủy gặp trong thoát vị đĩa đệm cạnh trung tâm, biểu hiện cả triệu chứng rễ và các triệu chứng tủy nhưng hội chứng tủy thường rõ hơn triệu chứng rễ. Rối loạn vận động, phản xạ rõ hơn rối loạn cảm giác. Hội chứng giao cảm cổ sau thường là triệu chứng của thoái hóa với biểu hiện chèn ép bó mạch thần kinh đốt sống: chóng mặt, mất thăng bằng, mở mắt từng cơn, đau phần sau hốc mắt, cơn hạ huyết áp, vã mồ hôi…

Hiện nay phương tiện chủ yếu để chẩn đoán bệnh lý này là chụp MRI cột sống cổ. Tuy nhiên trong một số trường hợp các bác sỹ có thể kết hợp với đo điện thần kinh cơ để xác định chính xác rễ thần kinh bị chèn ép hay chụp CT-scan đa lát cắt để xác định các chồi xương.